Wat is het verschil tussen erkenning en gezag?
Erkenning gaat over het ouderschap: je wordt juridisch de ouder van je kind. Daaruit volgt onder meer de band voor het erfrecht en de onderhoudsplicht. Gezag gaat over het beslissen: wie mag knopen doorhakken over school, medische zorg, een verhuizing, een paspoort en het geld van je kind.
Het zijn dus twee aparte dingen. Je kunt een kind erkennen zonder dat je daarmee automatisch het gezag hebt, en dat is precies waar sinds 2023 iets belangrijks is veranderd.
Wat veranderde er op 1 januari 2023?
Sinds 1 januari 2023 krijgt de ongehuwde partner die een kind erkent, automatisch samen met de moeder het gezag. Je hoeft daar dus niets meer apart voor te regelen, zolang de erkenning op of na die datum plaatsvindt.
Daarvoor was dat anders. Tot 2023 leverde erkenning alleen het ouderschap op, niet het gezag. Wie ook het gezag wilde, moest dat apart aanvragen. Veel ouders deden dat niet, soms omdat ze niet wisten dat het nodig was. De wet is juist veranderd om dat gat te dichten.
Is je kind voor 2023 erkend? Dan geldt dit
De nieuwe regel werkt niet terug in de tijd. Is je kind erkend voor 1 januari 2023 en is het gezag nooit apart geregeld, dan heeft de moeder het gezag alleen. De erkenning blijft gewoon geldig, maar het gezag is er niet vanzelf bij gekomen.
Dat kun je alsnog regelen. Zijn jullie het samen eens, dan kun je gezamenlijk gezag aanvragen bij de rechtbank, in veel gevallen eenvoudig digitaal met DigiD. Vanaf dat moment hebben jullie allebei het gezag. Zijn jullie het niet eens, dan kan de rechter beslissen of de erkennende ouder ook het gezag krijgt. Daarvoor heb je een advocaat nodig.
De uitzondering: erkenning met vervangende toestemming
Een kind erkennen kan alleen met toestemming van de moeder. Weigert zij, dan kun je de rechter om vervangende toestemming vragen. In dat geval krijg je het gezag niet automatisch, ook niet als de erkenning na 1 januari 2023 plaatsvindt. Je moet de rechtbank dan apart vragen om ook met het gezag te worden belast. Wij begeleiden die procedure en zorgen dat beide stappen, de erkenning en het gezag, goed op elkaar aansluiten.
Waarom gezag zo belangrijk is
Gezag bepaalt of je mag meebeslissen over de belangrijke dingen in het leven van je kind. Zonder gezag heb je wel recht op omgang en op informatie over je kind, maar je beslist niet mee over de school, een medische behandeling, een verhuizing of een reis naar het buitenland. Dat merk je vaak pas op een vervelend moment: bij de aanvraag van een paspoort, bij een inschrijving op een nieuwe school of als er iets met de gezondheid van je kind is.
Juist daarom is het verstandig om te weten hoe het bij jullie is geregeld, en het recht te zetten voordat je het nodig hebt.
Hoe controleer en regel je het?
Of er gezag is, en bij wie, staat in het gezagsregister. Dat register kun je opvragen bij de rechtbank. Wij controleren dit in elk eerste gesprek over de kinderen, zodat je niet op een slecht moment ontdekt dat er iets ontbreekt.
Blijkt dat het gezag nog niet goed staat, dan regelen we het. Zijn jullie het eens, dan dienen we samen de aanvraag voor gezamenlijk gezag in. Zijn jullie het niet eens, of speelt er een erkenning met vervangende toestemming, dan leggen we het voor aan de rechter en staan we je daarin bij.